Η Παγκοσμιοποίηση του Ρατσισμού

Ο ρατσισμός ως παγκοσμιοποιημένο φαινόμενο και οι «τοπικές» εκφράσεις του είναι το αντικείμενο αυτού του βιβλίου.

Μέσα από τις σελίδες του αποκαλύπτονται οι ιδεολογικές μεθοδεύσεις που ενυπάρχουν στη θέση, η οποία έντεχνα και με περισσή ένταση προωθείται τα τελευταία χρόνια, ότι έχει έρθει το «τέλος του ρατσισμού». Αναδεικνύονται οι νέες μορφές ρατσισμού, ο οποίες εμφανίζονται διεθνώς και επιδεινώνονται από το φιλελεύθερο λόγο και τη θεολογικού τύπου υιοθέτηση της λογικής της αγοράς ως πανάκειας για όλα τα προβλήματα.

Οι συγγραφείς των κειμένων - κορυφαίοι στο είδος τους επιστήμονες από πολλές χώρες - εντρυφούν, μακριά από μονοδιάστατες ερμηνείες, στα κοινωνικά φαινόμενα και στις διαδικασίες που γεννούν το ρατσισμό, φωτίζοντας ιδιαίτερα τις σημαντικές για το θέμα κρυφές πλευρές των επίσημων πολιτικών πρακτικών που συμβάλλουν στην εξάπλωση του. Ως κοινό εγχείρημα ανθρώπων από τόσες χώρες το βιβλίο, αναδεικνύει το γεγονός, ότι ο ρατσισμός σήμερα υπάρχει πράγματι σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Προσωρινώς διαμένοντες

Το θέμα των Ελλήνων φυγάδων / προσφύγων στις κομμουνιστικές χώρες, λόγω του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, υπήρξε, από πολλές απόψεις, ένα ιδιαίτερα καυτό ζήτημα.

Κατ' αρχάς, από τη σκοπιά των διεθνών διαστάσεων του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου, δημιούργησε κλίμα έντασης και καχυποψίας μεταξύ της Ελλάδας και των βορείων όμορων χωρών της στη δύσκολη μεταπολεμική περίοδο, δυσχέραινε την αποκατάσταση και την ανάπτυξη των διακρατικών σχέσεων της Ελλάδας με τις «Λαϊκές Δημοκρατίες», οι οποίες υποδέχθηκαν τους Έλληνες φυγάδες, υπέθαλπε τη γενικότερη ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα και την ιδεολογική αντιπαράθεση κομμουνισμού - αντικομμουνισμού στη χώρα. Από την ανθρωπιστική σκοπιά και τη σκοπιά των «υποκειμένων της ιστορίας», δηλαδή των πολιτικών προσφύγων, η αναγκαστική «υπερορία» επιμήκυνε γι' αυτούς τις τραυματικές κι οδυνηρές συνέπειες της εμφύλιας σύγκρουσης, καθώς ήταν απαγορευτικός επί σειρά ετών ο επαναπατρισμός τους, και τους οδήγησε σε υποταγή τους σε ιδεολογήματα και μοντέλα «πολιτικού πατερναλισμού» και «μεσσιανισμού».

Πολιτικό Τραβέρσο στην Ύστερη Μεταπολίτευση

Τραβέρσο ανάποδο - πορεία προς το Βοριά

Τράβα μπροσιά - ξοπίοω εμείς - και μη σε μέλλει.

Νίκος Καββαδίας, από τη συλλογή Πούσι, 1947

«Τραβέρσο» είναι ένας ναυτικός όρος που σημαίνει πορεία κόντρα στη διεύθυνση του ανέμου για να αποφύγει το πλοίο τα χτυπήματα των κυμάτων στα πλευρά του. Είναι μία πορεία που παίρνουν τα καράβια με όλη την ισχύ των μηχανών τους όταν κάθε άλλη πλεύση είναι επικίνδυνη.

Το Πολιτικό Τραβέρσο είναι μία συλλογή κειμένων, από το 1989 έως το 2010, που έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό τους ότι βρίσκονται στον αντίποδα των ιδεών και των απόψεων που κυριάρχησαν στη ελληνική κοινωνία, κατά την περίοδο Ύστερης Μεταπολίτευσης. Με αυτή την έννοια μπορούν να θεωρηθούν ωs απόψεις αιρετικές για τη χρονική περίοδο που διατυπώθηκαν, άσχετα από την εκ των υστέρων αποδοχή τους, όπως έχει συμβεί σε αρκετές περιπτώσεις.

Στον αστερισμό του εθνικισμού

Το βιβλίο αυτό είναι η προσωπική μαρτυρία του συγγραφέα για τα δραματικά γεγονότα στη μετακομουνιστική Αλβανία. Είναι ένα εκτενές ρεπορτάζ του αυτόπτη δημοσιογράφου, ένα διαχρονικό οδοιπορικό στο οποίο καταθέτει όσα έζησε επί τόπου, όσα πληροφορήθηκε στα παρασκήνια και όλα αυτά που του αφηγήθηκαν οι πρωταγωνιστές της κρίσης. «... Ο ΚΙτσο Κόλλας έχωσε το χέρι του κάτω από το κάθισμα του αυτοκινήτου κι έβγαλε ένα καλάσνικοφ με σπαστό υποκόπανο, para, όπως λέγαμε στο στρατό. "Θα μπορέσεις να το δουλέψεις αν χρειαστεί;" μου είπε. "Δεν έχω ιδέα πώς λειτουργεί και ούτε μ' ενδιαφέρει" του απάντησα. "Εξάλλου, δεν ήρθα εδώ να πολεμήσω, αλλά να κάνω ρεπορτάζ". "Σύμφωνοι, αλλά ρεπορτάζ κάνουν οι ζωντανοί και αυτό εδώ μπορεί να σου φανεί χρήσιμο" απάντησε και μου έδειξε το μικρό οπλοπολυβόλο, το οποίο είχε για λογαριασμό του στην πίσω θέση της Μερσεντές... ».

"Αντεθνικώς δρώντες..."

Το βιβλίο «Αντεθνικώς δρώντες…» 1971-1974, είναι η μαρτυρία ενός δημοσιογράφου που δούλεψε σε εφημερίδα στα χρόνια της χούντας, έζησε τον κοινωνικό σφυγμό της Θεσσαλονίκης και συμμετείχε στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα της εποχής. Η καταγραφή της δραματικής τετραετίας έχει ως άξονα τις μυστικές ανταποκρίσεις γύρω από την αντιδικτατορική φοιτητική δράση στη Θεσσαλονίκη, που έστελνε στο εξωτερικό για την ενημέρωση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Συμπληρωματικά είναι η δημοσιογραφική εμπειρία στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» την περίοδο 1971-1973, όπου εργάστηκε ως συντάκτης φοιτητικών θεμάτων, και οι μαρτυρίες φίλων και γνωστών. Αυτός ο πυρήνας συμπληρώθηκε με έρευνα σε αρχειακές πηγές και έντυπα. Είναι, κοντολογίς, μια προσωπική ματιά των γεγονότων αυτής της περιόδου όπου αναμειγνύεται ο αυτοβιογραφικός με τον ιστοριογραφικό λόγο, προσπαθώντας να συμπλέξει θραύσματα προσωπικών σημειώσεων και εφημερίδων με τραύματα της ατομικής μνήμης που μένουν ακόμη ανοιχτά και άλλα που έκλεισαν κάτω από ουλές της συλλογικής λήθης.

Λαϊκιστικά Ριζοσπαστικά Δεξιά Κόμματα στην Ευρώπη

Το βιβλίο αυτό του Cas Mudde είναι μια από τις σημαντικότερες μελέτες για το φαινόμενο της ακροδεξιάς στις ευρωπαϊκές χώρες. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά επίκαιρο θέμα, δεδομένου ότι τα κόμματα αυτά έχουν κάνει αισθητή την παρουσία τους σε πολλές χώρες, τόσο στη Δυτική όσο και στην Ανατολική Ευρώπη. Ο συγγραφέας αναλύει σε βάθος την κομματική οικογένεια στην Ευρώπη και προτείνει ως πλέον δόκιμη ονομασία, αντί για ακροδεξιά, τον όρο λαϊκιστική ριζοσπαστική δεξιά.Ο Cas Mudde εξετάζει όλες τις πλευρές του φαινομένου των λαϊκιστικών ριζοσπαστικών δεξιών κομμάτων και εντοπίζει τις ανησυχητικές πλευρές των αιτίων που οδηγούν στην εκλογική της επιτυχία. Παράλληλα καταρρίπτει την άποψη που επικρατούσε για πολλά χρόνια ότι τα κόμματα αυτά είναι διάττοντες αστέρες στο πολιτικό στερέωμα των φιλελεύθερων Ευρωπαϊκών δημοκρατιών.

Η μετανάστευση από και προς την Ελλάδα

...Η Ελλάδα, παραδοσιακή χώρα προέλευσης μεταναστών, στα τέλη του 19°υ αιώνα, προς τις ΗΠΑ και την Αυστραλία .και περί τα μέσα του 20ου αιώνα, κυρίως, προς τη Δυτική Γερμανία (86% των Ελλήνων μεταναστών στην Ευρώπη) και το Βέλγιο, μετατρέπεται, ιδιαίτερα κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1990, σε χώρα υποδοχής οικονομικών μεταναστών καθώς και αιτούντων πολιτικό άσυλο...

...Κοινό χαρακτηριστικό για όλες τις χώρες υποδοχής μεταναστών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί το γεγονός ότι κατά τις επόμενες δεκαετίες η μετανάστευση θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό παράγοντα δημογραφικών εξελίξεων, συμβάλλοντας στην αποφυγή μείωσης του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας αλλά και των άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ανιχνεύοντας τις ρίζες της ήττας

Παρότι απομακρυνόμαστε ολοένα και περισσότερο χρονικά από τα γεγονότα του Εμφυλίου, τόσο πιο κοντά θέλουμε να έρθουμε σε αυτά, για να ανακαλύψουμε ακόμα κάτι παραπάνω. Να δούμε και να μάθουμε «τι έγινε» και «τι δεν πήγε καλά». Ο Βασίλης Γκανάτσιος (Χείμαρρος) είναι ένας χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της γε¬νιάς του '40, της γενιάς του πολέμου και των μεγάλων κοινωνικών κινημάτων και διεργασιών. Της γενιάς που βρέθηκε στη δίνη ιστορικών γεγονότων και προκλή¬σεων, που ρίχτηκε χωρίς δεύτερη και ανυστερόβουλη σκέψη στον πόλεμο, με το όπλο στο χέρι.
Ο Βασίλης Γκανάτσιος, γεννήθηκε και μεγάλωσε στα ορεινά χωριά των Γρεβενών. Εκεί που τον διαμόρφωσε το ορεινό ανάγλυφο της Πίνδου, με την ανέχεια, με τους θρύλους και τις λαϊκές παραδόσεις, με το ανυπότακτο και εξεγερτικό πνεύμα απέ¬ναντι σε κάθε κατακτητή και κοινωνική αδικία.