Νορβηγικό δάσος

I once had a girl, or should I say, she once had me... She showed me her room, isn't it good, Norwegian wood?

Ο Τόρου Βατανάμπε δε χρειάζεται τη μυρωδιά καμιάς μαντλέν, αρκούν οι στίχοι και η μουσική των Μπιτλς για να ελευθερωθεί η μνήμη, ανεξέλεγκτη, και να ανασύρει κομμάτια του εαυτού της από το μακρινό παρελθόν. Οδηγημένος από τη μελωδία, ο Τόρου θυμάται τη Ναόκο, την πρώτη μεγάλη του αγάπη – και κορίτσι του καλύτερου φίλου του. Η Ναόκο αγαπούσε αυτό το τραγούδι και ποιος μπορεί να πει αν είναι η γυναίκα ή η μουσική –ή και οι δύο– που γεννούν στον Τόρου τις εικόνες της φοιτητικής του ζωής, είκοσι χρόνια πριν, στο Τόκιο, την έντονη εποχή των παθών, του ερωτισμού και του σεξ, αλλά και την εποχή της ματαίωσης, των άτυχων επιθυμιών, της απώλειας.

Μπαουντολίνο - Ουμπέρτο Έκο

Ο Έκο είναι σαφής: Δεν υπάρχουν ιστορίες χωρίς νόημα. Επειδή, βέβαια, δεν υπάρχουν ζωές χωρίς νόημα. Στο τέταρτο μυθιστόρημά του, ο φιλοπαίγμων Ιταλός σημειολόγος γιορτάζει τη ζωή έτσι όπως όντως είναι, πλήρης νοήματος, συντονισμένη με τον μυστικό ρυθμό μιας αδιάλειπτης διήγησης.Το αφηγηματικό πανηγύρι θεμελιώνεται σε μια γλωσσολαλία που τη σαρκώνει ο εύθυμος παραμυθάς Μπαουντολίνο, κλέφτης περγαμηνών, χαρισματικός ψεύτης, ιδανικός πίκαρος, δυνητικό προσωπείο κάθε μυθιστοριογράφου και, τελικά, αρχέτυπο του ανθρώπου που αναζητά στη ροή του λόγου την πιο προσωπική του ιστορία.

Η μυθιστορική περιπέτεια, η μεσαιωνική φαντασμαγορία, η λαϊκότροπη μέθεξη ενός ευάλωτου γλεντιού, η ανεξάντλητη μοτιβική παρουσία του δισκοπότηρου - η σκανταλιάρα ευγλωττία του Έκο διαπρέπει ξανά στο μυθιστόρημα που ονειρεύεται τη βίβλο των ζωντανών.

Το εκκρεμές του Φουκώ

Έτσι έγινε και είδα το Εκκρεμές. […]

Το Εκκρεμές μού έλεγε ότι μολονότι όλα κινούνταν, η υδρόγειος σφαίρα, το ηλιακό σύστημα, τα νεφελώματα, οι μαύρες τρύπες και όλα τα τέκνα της κοσμικής εκπόρευσης, από τα πρώτα θεία όντα έως την πιο ιξώδη ύλη, ένα μοναδικό σημείο παρέμενε ιδεατός πίρος, σφήνα, γάντζος, και άφηνε το σύμπαν να κινείται γύρω του. Και τώρα εγώ συμμετείχα σ’ αυτή την υπέρτατη εμπειρία, εγώ που επίσης κινιόμουν μέσα στα πάντα μαζί τους, μπορούσα να δω Εκείνο, το Ακίνητο, το Φρούριο, την Εγγύηση, την ολόφωτη αχλή που δεν είναι σώμα, δεν έχει σχήμα, μορφή, βάρος, ποσότητα ή ποιότητα, και δεν βλέπει, δεν νιώθει, δεν υποκύπτει στο συναίσθημα, δεν βρίσκεται σ’ έναν τόπο, ή σε χώρο και χρόνο, δεν είναι ψυχή, διάνοια, φαντασία, γνώση, αριθμός, τάξη, μέτρο, ουσία, αιωνιότητα, δεν είναι σκότος ούτε φως, δεν είναι λάθος και δεν είναι αλήθεια.

Επανάσταση χωρίς ηγέτες

• Η σύγχρονη πολιτική είναι για τα σκουπίδια. 
• Η νέα τάξη πραγμάτων απαιτεί νέα πολιτική. 
• Η επανάσταση είναι βαθιά και απλή. 
• Η δράση -και μόνο η δράση- μπορεί να φέρει την αλλαγή. 
• Αν αλλάξουμε τον εαυτό μας, θα αλλάξουμε και τον κόσμο. 
• Πάρε την κατάσταση στα χέρια σου. 

Τα πράγματα δεν πηγαίνουν έτσι όπως τα είχαμε σχεδιάσει. Το σύστημα καρκινοβατεί. Υποτίθεται ότι θα έφερνε ισορροπία και ευμάρεια. Κι αντί γι’ αυτό, αποδεικνύεται ότι είναι ικανό να καταστρέψει τα πάντα. Δεν μπορούμε πλέον να επιτρέψουμε στους αριβίστες πολιτικούς να ανταλλάσσουν τρισεκατομμύρια με απίστευτη ταχύτητα, ενώ τράπεζες και ολόκληρες χώρες καταρρέουν σχεδόν χωρίς προειδοποίηση.

Η ζωή μου με τον Σαντάμ

Κάθε οικογένεια στο Ιράκ έχει τις δικές της πικρές αναμνήσεις από τα χρόνια της διακυβέρνησης του Σαντάμ Χουσεΐν. Κάθε φορά που ακουγόταν χτύπημα στην πόρτα όλοι έτρεμαν. Ποιος ήταν; Τι θα συνέβαινε; Αθώος ή ένοχος, δεν είχε σημασία. Προκειμένου να καταλάβετε την ιστορία μου, είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσετε αυτή την κατάσταση. Ο Σαντάμ Χουσεΐν δε δίστασε να δολοφονήσει την ίδια του την οικογένεια. Γιατί να λυπηθεί εμένα;

Το φθινόπωρο του 2002, ένα χρόνο μετά την τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους κι έξι μήνες πριν από την εισβολή των ΗΠΑ στη Βαγδάτη, το αμερικανικό κανάλι ΑBC μετέδωσε μια συνέντευξη της ελληνικής καταγωγής

Οι μάνες της άδειας αγκαλιάς

Γυναίκες του Εμφυλίου…Ψυχές που καρτεράνε τρεμοσβήνοντας…

Σαν την ψυχή της Μέλπως που συλλογιέται τη Φανούλα της, δεκαεξάχρονο κορίτσι, στον αγώνα με το τουφέκι. Παιδί την πήρε η ανάγκη μακριά, γυναίκα θα τη γυρίσει πίσω η ζωή. Αν υπάρχει ακόμη ζωή, συλλογιέται βαριά. Σαν της Αγγέλας την ψυχή, γονατισμένη μυστικά κάτω απ’ το εικονοστάσι. «Φέρ’ τους πίσω, Παναγιά μου», ψιθυρίζει τρέμοντας, «φέρε το γιο μου και φέρε και τον άντρα μου, κουράστηκα, Παναγία μου, λύγισα μονάχη να παλεύω». Και σαν την ψυχή της Αριάδνης, βουβή, χαμένη ανάμεσα στον πάνω και στον κάτω κόσμο. Ο άντρας της, ίσως κι η κόρη της, η Κατερινούλα της, στον κάτω κόσμο πια να βρίσκονται. Εκεί… εκεί μαζί τους είναι η θέση μου, συλλογιέται θλιμμένα. Εκεί και πουθενά αλλού. 

Ο ερωτευμένος Ελύτης - Μυθιστόρημα

Κέρκυρα, 1937, δικτατορικό καθεστώς Μεταξά. Από τον Ιανουάριο έως το Σεπτέμβριο ο Οδυσσέας Ελύτης φοιτά στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών, «απομονωμένος επάνω στο Φρούριο», σύμφωνα με τον ίδιο. Πολλά χρόνια αργότερα, ένας συγγραφέας πηγαίνει στο Νησί των Φαιάκων για να μάθει πώς διήγε τόσους μήνες εκεί ο ποιητής, συνυπηρετώντας με τον Κύπριο φίλο του Ευάγγελο Λουίζο. Mε ποιους συναντήθηκε, εκτός από τον Λόρενς Ντάρελ, το γιατρό Θεόδωρο Στεφανίδη και μερικούς ντόπιους λογοτέχνες; Πώς περνούσε τις ελεύθερες ώρες του; Ποια ήταν η σχέση του με ορισμένες νεαρές αριστοκράτισσες; Ακόμη, τι κρύβεται πίσω από το ποίημά του «Ελένη»;Ο ερωτευμένος Ελύτης είναι ένα μυθιστόρημα για τον νεαρό έφεδρο αξιωματικό με τα ποιητικά οράματα και ταυτόχρονα μια σπουδή για τον άνθρωπο Ελύτη.

Η πτώση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας- Η επανάσταση του 1989

Το Σιδηρούν Παραπέτασμα δίχαζε κυριολεκτικά την Ευρώπη με τα 300 χιλιόμετρα τείχους και συρματοπλέγματος που το αποτελούσαν. Ιδεολογικά, χώριζε τον κομμουνισμό από τον καπιταλισμό. Ψυχολογικά, διέκρινε τους ανθρώπους ανάμεσα σ’ εκείνους που ζούσαν φυλακισμένοι σε ολοκληρωτικά καθεστώτα και στους γείτονές τους που απολάμβαναν τις δημοκρατικές ελευθερίες. Στρατιωτικά, ήταν το σύνορο ανάμεσα σε δυο πανίσχυρα στρατιωτικά μπλοκ τα οποία δεν έπαψαν να συγκρούονται στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου.
Στις αρχές του 1989, έξι ευρωπαϊκά έθνη εξακολουθούσαν να κυβερνώνται από σοβιετικά καθεστώτα. Όμως, μέχρι το τέλος της ίδιας χρονιάς, το ένα μετά το άλλο είχαν αρχίσει να εξεγείρονται κατά του κομμουνισμού και να ανακηρύσσουν την εθνική τους ανεξαρτησία.

Ρωγμές του σύγχρονου κόσμου - Στιγκ Λάρσον

Τούτο το βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί προφητικό. Λίγο καιρό μετά την έκδοσή του, ο ακροδεξιός σφαγέας Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ δολοφονούσε στη Νορβηγία 77 άτομα.Ο ίδιος ο Στιγκ Λάρσον χρησιμοποιεί τη λέξη «πρόβλεψη» σε αυτά που μας καταθέτει εδώ: Χωρίς να προδικάζουμε τίποτα, μπορούμε να κάνουμε μια πρόβλεψη. Στο τέλος θα έχουμε και στη Σουηδία ένα μακελειό σαν της Οκλαχόμα Σίτι. Υπάρχουν ήδη όλα τα συστατικά: μίσος, φανατισμός, αγάπη για τη βία και σεχταριστική νοοτροπία.

Τα γραπτά του Λάρσον δεν προφητεύουν, αλλά τηρούν μια στάση εναγώνιας αναμονής για τον νέο τρόμο που θα αντιμετωπίσουμε αν δεν ενεργήσουμε γρήγορα. Στηλιτεύουν στάσεις ζωής και ιδεολογήματα όπως ο κάθε είδους ρατσισμός, ο φασισμός, ο νεοναζισμός, η ξενοφοβία, η αντίθεση στην πολυπολιτισμικότητα, ο αντισημιτισμός, ο λαϊκισμός σε όλες τις εκφάνσεις του.

ΝΕΜΕΣΙΣ

Κατά το 1944-45, στον πόλεμο κατά της Ιαπωνίας ενεπλάκησαν τα σημαντικότερα ονόματα ηγετών και στρατηγών του κόσμου: Τσώρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν, Νίμιτς, Μακ Άρθουρ, ΛεΜαίη, Σλιμ, Μαουντμπάτεν, Τσιάνγκ Κάι Σεκ και Μάο Τσε Τουνγκ. Το πολεμικό δράμα που κατέληξε στην ήττα της Ιαπωνίας παίχτηκε με σκηνικό την Ασία. Οι μάχες στο έδαφος, στη θάλασσα και στον αέρα διεξάχθηκαν σε εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα: από το Ίμφαλ και την Κοχίμα στη Βορειονατολική Ινδία μέχρι τον Κόλπο του Λέυτε, την Ιβοζίμα και την Οκινάουα στην Ιαπωνία. Ο Μαξ Χέιστινγκς έγραψε το ΝΕΜΕΣΙΣ στον αντίποδα του προηγούμενου βιβλίου του, ΑΡΜΑΓΕΔΔΩΝ, Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ.

Κατασκευάζοντας τον Εχθρό - Ουμπέρτο Έκο

Ο πραγματικός τίτλος αυτής της συλλογής θα έπρεπε να είναι ο υπότιτλός της, δηλαδή «Περιστασιακά κείμενα». Αυτό που καθόρισε την τελική επιλογή ήταν απλώς η δικαιολογημένη ανησυχία του εκδότη ότι ένας τίτλος τόσο πομπωδώς μετριόφρων δε θα τραβούσε την προσοχή του αναγνώστη.Τι είναι ένα περιστασιακό κείμενο και ποια τα προτερήματά του; Κανονικά, ο συγγραφέας ούτε που σκεφτόταν ότι θα χρειαζόταν να ασχοληθεί μ’ ένα συγκεκριμένο θέμα, αλλά κατέληξε εκεί ύστερα από την πρόσκληση σε μια σειρά συζητήσεων ή δοκιμίων με ορισμένο περιεχόμενο. Αυτό τον οδήγησε να στοχαστεί πάνω σε κάτι που, υπό άλλες συνθήκες, θα είχε παραβλέψει – και συχνά ένα θέμα που μας υπαγορεύεται απ’ έξω αποδεικνύεται πιο γόνιμο από ένα άλλο που γεννιέται μέσα μας από κάποια ιδιοτροπία.