Ζοή με όμικρον

"Όλες πατρίδες μας είναι. Κάθε γωνιά της γης έτσι τη βλέπω. Τυχαία βρέθηκα εγώ εδώ, εσύ εκεί, ο άλλος στην άλλη άκρη. Όλοι άνθρωποι είμαστε. Οι λεπτομέρειες αλλάζουν. Η γλώσσα, το χρώμα, καμιά φορά το μπόι, και η ληξιαρχική πράξη γέννησης."
"Εμένα αυτές οι λεπτομέρειες με ορίζουν. Η ληξιαρχική πράξη γέννησης, που λες, είναι η μοίρα μου."
Ο νεαρός Γιούρι είναι ένας από τους χιλιάδες Έλληνες που μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης εγκατέλειψαν την ανεξάρτητη πια Γεωργία για να επαναπατριστούν στην Ελλάδα, στην πατρίδα της ψυχής τους. Όμως όταν θα φτάσει στην ιδανική αυτή πατρίδα, θα βιώσει, όπως και πολλοί άλλοι που έκαναν το ίδιο ταξίδι της επιστροφής, το οδυνηρό αίσθημα του να σε αντιμετωπίζουν σαν ξένο, μια εν δυνάμει απειλητική παρουσία. Φορτωμένος με τις μνήμες της γενέθλιας γης του, ο Γιούρι προσπαθεί να βρει το δρόμο του και να κατακτήσει τα όνειρά του στα δυτικά προάστια της Αθήνας, αντιμέτωπος με μια πραγματικότητα αμείλικτη, που τον διαψεύδει καθημερινά. Έρμαιο των γεγονότων που νιώθει να τον ξεπερνούν, οδηγείται στην «άλλη όχθη», γίνεται κι αυτός ένα γρανάζι του υποκόσμου που εκμεταλλεύεται γυναίκες από το πρώην ανατολικό μπλοκ, με τις οποίες μπορεί να μιλήσει την ίδια γλώσσα... Μία από τις γυναίκες αυτές είναι και η Ιρίνα, που θα του δώσει το έναυσμα για να διορθώσει εντέλει την ανορθόγραφη ζοή του...

Ζοή με όμικρον - Χριστίνα Χρυσανθοπούλου

Συνέντευξη της Χρ. Χρυσανθοπούλου

Πρώτο μυθιστόρημα λοιπόν, με τους Έλληνες της πρώην ΕΣΣΔ και τον επαναπατρισμό τους, στον πυρήνα της ιστορίας. Επιλέξατε το θέμα επειδή είναι οικείο στο ελληνικό κοινό ή λόγω δικής σας προσωπικής ιστορίας ή καταγωγής;

Έχω την εντύπωση ότι η ιστορία και η πορεία των Ελλήνων από την πρώην ΕΣΣΔ είναι σχεδόν άγνωστη στο ευρύ ελληνικό κοινό. Στο θέμα κατέληξα μεταξύ άλλων και για αυτό το λόγο. Η στιγμή εκείνη όμως πάει τόσο πίσω στον χρόνο που σχεδόν δεν ανακαλείται. Κριτήριο -αν μπορεί να χαρακτηριστεί ως τέτοιο-, ήταν το γεγονός ότι ως θέμα, ως κατάσταση, ως πραγματικότητα διαθέτει μια αλήθεια τόσο γιγαντιαία που άπαξ και την έμαθα, δεν μπορούσα να μην την προσεγγίσω, να μην επιχειρήσω την καταγραφή της.

• Η έννοια της ''πατρίδας'' και το πώς ορίζεται παίζει σημαντικό ρόλο στο βιβλίο: πατρίδα είναι τελικά εκεί που ζούμε ή εκεί απ' όπου καταγόμαστε;

Μια ιστορία (που θα μπορούσε να είναι) πολύ αληθινή…

Ο Γιούρι είναι ένας νεαρός που γεννήθηκε στο Σουχούμι  της Γεωργίας, στα χρόνια που η χώρα ήταν ακόμα υπό την σκέπη της ΕΣΣΔ. Από οικογένεια με ρίζες ελληνικές. Όταν οι φλόγες του πολέμου έζωσαν την Γεωργία, που μαχόταν για την ανεξαρτησία  της, όπως εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι, «όπως όλοι”, αποφάσισε και εκείνος να φύγει. Ο καλύτερος προορισμός ποιος άλλος, η πατρίδα. Μια άλλη πατρίδα που ως τότε την είχε “συναντήσει” μονάχα μερικές Κυριακές, όταν και μαζευόταν στο σπίτι συγγενικά πρόσωπα και το γλέντι  «χρωματιζόταν» από τραγούδια νοσταλγικά.
Και έπειτα η «πατρίδα». Αυτή η πατρίδα που θαρρείς πως δεν έχει κόσμο, δεν έχει δέντρα, δεν έχει κτίρια αλλά είναι φτιαγμένη από προσμονή και ζεστασιά. Εκεί που περιμένεις να σε περιμένουν. Και ας μη σε ξέρουν.  Και ας μη τους ξέρεις. «Όλοι εκεί μιλάνε την ίδια γλώσσα. Μιλάνε τη γλώσσα που μιλάμε κι εμείς εδώ».
Οι πρώτες μέρες είναι οι μέρες «του χαμένου». Περιφέρεσαι δεξιά και αριστερά και περιμένεις να συμβεί ένα θαύμα. Να, να σταματήσει κάποιος στο δρόμο, να σε χαιρετήσει, να σε κτυπήσει στον ώμο, να σε επιβιβάσει σε ένα αυτοκίνητο και να σε πάει στο συνεργείο που έχει. Σαν να σε ξέρει χρόνια, και σαν να ξέρει, λες και κάποιος του έχει μιλήσει για σένα,   ότι εσύ είσαι καλός τεχνίτης. «Σπουδαίο» λες εσύ τον εαυτό σου, με μια δόση αυταρέσκειας και γεμάτος αυτοπεποίθηση. Στο τέλος-τέλος, στην δική σου πατρίδα είσαι, πια.  Και εκείνα που έχει μάθει για τα αυτοκίνητα, είναι ίδια παντού. Αμορτισέρ, μπουζί, αντλία, σασμάν, ψυγείο, σασί, λάστιχα , πόρτες. Παντού ίδια είναι αυτά. Το πολύ πολύ να δυσκολευτείς λιγάκι στην προφορά αλλά με εκείνα τα ελληνικά που ξέρεις, για ένα συνεργείο αυτοκινήτων φτάνουν και περισσεύουν.